Architekt radzi: jak ustawić sprzęt AGD w kuchni

Przyjazne i funkcjonalne wnętrze kuchni w dużej mierze kształtowane jest przez odpowiednie rozplanowanie elementów wyposażenia i sprzętu AGD oraz ich właściwy dobór. Optymalne wykorzystanie urządzeń nierozerwalnie łączy się z czynnościami wykonywanymi codziennie w kuchni. Jak właściwie zaplanować poszczególne strefy kuchni, jaki sprzęt AGD dobrać i jak go rozmieścić? 
Architekt_radzi_jak_ustawić_sprzęt_AGD_w_kuchni.jpg
Fot. Studio Projektowe Art&Design Kinga Śliwa

Punktem wyjścia do planowania wnętrza jest kolejność wykonywania prac kuchennych i odzwierciedlenie jej w układzie wyposażenia, przy jednoczesnym zachowaniu niezakłóconego ciągu poruszania się w kuchni. Przy zagospodarowaniu przestrzeni kuchennej i rozmieszczaniu jej elementów należy przewidzieć najważniejsze obszary aktywności, charakterystyczne dla tego wnętrza. Możemy wyodrębnić strefy o następującym przeznaczeniu:
  • przechowywanie produktów spożywczych z lodówką i dodatkowymi, specjalnie zaprojektowanymi szafkami;
  • przygotowywanie posiłków na blacie, którego najważniejszym elementem jest zlewozmywak (tzw. strefa mokra);
  • gotowanie, smażenie, pieczenie, czyli czynności związane z obróbką termiczną w obszarze płyty kuchennej (elektrycznej lub gazowej), piekarnika, a niekiedy kuchenki mikrofalowej.
Usytuowanie urządzeń względem siebie powinno zapewnić bezpieczeństwo i wygodę w obsłudze, co szczególnie ważną rolę odgrywa przy planowaniu odległości pomiędzy odpowiednimi urządzeniami. Najważniejsze sprzęty w kuchni, czyli lodówkę, zlewozmywak i kuchenkę (przede wszystkim płytę grzewczą) należy rozmieścić w tzw. trójkącie roboczym.
 
Architekt_radzi_jak_ustawić_sprzęt_AGD_w_kuchni_2.jpg

Dbając o wygodę i funkcjonalność, warto zachować odpowiednie odległości pomiędzy tymi urządzeniami, mieszcząc się w następujących granicach:
  • oddalenie lodówki od zlewozmywaka 120-210 cm,
  • oddalenie zlewozmywaka od płyty grzejnej 120-210 cm,
  • oddalenie lodówki od płyty grzejnej 120-270 cm.
W pomieszczeniach obszernych, o nietypowym układzie wnętrza, nie należy przekraczać podanych odległości, gdyż praca w kuchni przy pokonywaniu dłuższych dystansów, staje się uciążliwa. W dużym wnętrzu można zdecydować się na ciekawe rozwiązanie z wyspą lub półwyspem, jako miejscem usytuowania płyty kuchennej, kuchenki lub zlewozmywaka. Zaprojektowane w ten sposób wnętrze nie tylko pozwala dostosować odległości pomiędzy urządzeniami AGD do wskazanych zasad ergonomii, lecz również daje możliwość wygospodarowania miejsca na niewielki stolik lub barek, przeznaczony do spożywania w kuchni drobnych posiłków.
W małych, wąskich kuchniach zmniejsza się przepisowe odległości, dostosowując ustawienie urządzeń do istniejących warunków. 
 
Architekt_radzi_jak_ustawić_sprzęt_AGD_w_kuchni_3.jpg

Planowanie strefy przygotowania posiłków

Między zlewozmywakiem a płytą kuchenną znajduje się najważniejsze miejsce wykonywania czynności, związanych z przygotowaniem posiłków. W kuchniach o niewielkim metrażu, gdzie rozwiązania wnętrz niestety wymagają redukcji odległości pomiędzy urządzeniami, minimalna długość płaszczyzny pomiędzy zlewozmywakiem, a płytą kuchenną powinna wynosić 80 cm. Zlewozmywak nie powinien sąsiadować bezpośrednio z płytą grzewczą, szczególnie gazową.

Jeżeli w kuchni znajdują się dodatkowe urządzenia pomocnicze, takie jak piekarnik, zmywarka, mikrofalówka, należy przewidzieć je w strefie przygotowania posiłków, w zasięgu osoby wykonującej czynności. Kuchenkę mikrofalową można umieścić na blacie, (jeżeli posiadamy wystarczająco dużo miejsca), zamontować w szafce na wysokości rąk lub podwiesić bezpośrednio pod górnymi szafkami. Urządzenie to może bez przeszkód funkcjonować w sąsiedztwie piekarnika.

Obecnie coraz częściej wybierane są piekarniki i kuchenki mikrofalowe przeznaczone do tzw. zabudowy słupkowej. Urządzenia te umieszcza się wówczas w bloku szafek na wysokości ok. 115 cm od podłogi. Przy takim rozwiązaniu z piekarnika korzysta się wygodniej, łatwiej można kontrolować proces pieczenia, jego wnętrze pozostaje w zasięgu wzroku. Dolną zabudowę kuchni, pod piekarnikiem oraz pod płytą grzejną, łatwo zagospodarować planując szafki lub obszerne szuflady, przeznaczone np. na garnki, patelnie i inne, bardziej masywne sprzęty kuchenne.

Architekt_radzi_jak_ustawić_sprzęt_AGD_w_kuchni_4.jpg
Fot. Studio Projektowe Art&Design Kinga Śliwa

Przewidując w kuchni wysoką zabudowę, jak również wybierając miejsce na wyższą lodówkę, należy zdecydowanie unikać dzielenia blatu. Wysokie elementy, po środku ciągu kuchennego, będą stanowiły przeszkodę w swobodnym wykorzystaniu płaszczyzny roboczej.

Niezależnie od wysokości usytuowania piekarnika oraz innych urządzeń, związanych z obróbką termiczną potraw, konieczne jest zaprojektowanie blatu, służącego do odstawiania gorących naczyń. Należy przewidzieć na blacie obok płyty grzejnej i piekarnika materiał żaroodporny. Dobre rozwiązanie może stanowić dopasowana płyta kamienna lub płytki gresowe, ułożone na określonym fragmencie blatu, w kompozycji ze zmywalną okładziną na ścianie. Minimalna szerokość płaszczyzny blatu kuchennego powinna odpowiadać szerokości płyty grzejnej, a także głębokości dolnych szafek, czyli 60 cm. Przy większych kuchniach można zdecydować się na szerszy blat, co znacznie poprawia wygodę użytkowania wnętrza i sprzętu AGD.

Odstępując od standardów należy zwrócić uwagę na szerokość całego pomieszczenia, aby poszerzając dolną zabudowę nie uniemożliwić swobodnego otwierania drzwi szafek i wysuwania szuflad, a także wykonywania niektórych czynności w pozycji schylonej. Jeżeli kuchnia planowana jest w zabudowie dwurzędowej, pomiędzy naprzeciwległymi ciągami należy przewidzieć szerokość minimum 120cm. W węższym pomieszczeniu lepiej rozplanować urządzenia w jednym ciągu lub na planie litery L, z wygodnie poszerzonym blatem.

Strefa przy oknie kuchennym może być dobrze zaaranżowana, jeżeli usytuujemy w niej miejsce pracy wraz ze zlewozmywakiem. Połączenie blatu z parapetem i stworzenie jednej płaszczyzny jest możliwe w przypadku dopasowania wysokości obu tych elementów. Rozwiązanie to pozwala uzyskać dodatkową przestrzeń dla wykonywania czynności kuchennych. Ponadto istotny jest korzystny wpływ światła dziennego, przy którym pracuje się wygodniej. Przy usytuowaniu zlewozmywaka pod oknem należy zwrócić uwagę na to, aby bateria nie kolidowała z otwieraniem okna. W przypadku utrudnień można zastosować baterię składaną.

Architekt_radzi_jak_ustawić_sprzęt_AGD_w_kuchni_5.jpg
Fot. Studio Projektowe Art&Design Kinga Śliwa
 
Wybór wielkości zlewozmywaka zależy przede wszystkim od indywidualnych przyzwyczajeń i od wielkości gospodarstwa domowego. Mniejszy zlewozmywak, jedno lub półtora komorowy, wystarcza wówczas, gdy w kuchni przewidziana jest zmywarka. Jej usytuowanie, ze względu na wygodę i łatwy dostęp do instalacji wodno-kanalizacyjnej, najlepiej sprawdza się w bezpośrednim sąsiedztwie zlewozmywaka. Należy natomiast unikać lokalizacji zmywarki w narożniku kuchni, ze względu na konieczność swobodnego dostępu do niej podczas wkładania i wyjmowania naczyń, a także utrudnienia przy otwieraniu drzwi, zarówno samego sprzętu, jak i szafek.

Wysokość blatu dostosowana do czynności kuchennych

Zasady ergonomii określają odpowiednie wysokości blatu roboczego, wygodne dla poszczególnych czynności w kuchni, w zależności od pozycji ich wykonywania. Wartości te są uzależnione przede wszystkim od wzrostu użytkownika, jak również od charakteru wykonywanej pracy i wysiłku z nią związanego. Dla prac wykonywanych w pozycji stojącej można wydzielić cztery wysokości blatu, w zależności od rodzaju czynności:
 
  • prace związane ze statycznym trzymaniem przedmiotu, np. obieranie jarzyn, jak również spożywanie posiłków w pozycji stojącej – wysokość blatu 110-100 cm;
  • przygotowanie posiłków przy umiarkowanym wysiłku przedramion, np. krojenie, siekanie, a także zmywanie naczyń – wysokość blatu i zlewozmywaka 100-90 cm;
  • prace kuchenne przy zwiększonym wysiłku przedramion – mieszanie podczas gotowania, mielenie produktów – wysokość blatu wraz z płytą kuchenną 90 - 80 cm;
  • prace wymagające dużego wysiłku fizycznego, przy zaangażowaniu nie tylko kończyn górnych, lecz także pasa barkowego, np. wałkowanie ciasta wysokość 80-70 cm.
W realiach niewielkiego pomieszczenia najczęściej pojawia się problem braku miejsca przeznaczonego na usytuowanie odpowiednich stanowisk wykonywania czynności kuchennych. Pomocnym rozwiązaniem może być niższy blat, wysuwany spod wyższego, zaopatrzony w odpowiednią podporę, umożliwiająca bezpieczną pracę przy nacisku z góry. Taka płaszczyzna, w niektórych sytuacjach, będzie przydatna również przy wykonywaniu czynności w pozycji siedzącej.

Odległość między blatem kuchennym a szafkami wiszącymi powinna wynosić ok. 55-60 cm. Aby uniknąć uderzania głową o dolną krawędź górnej zabudowy (na co użytkownik narażony jest podczas nachylania się nad blatem) szafki górne nie powinny być głębsze niż 35-40cm. Wymiar ten wiąże się również z zasadami ergonomii, które precyzują dostęp do płaszczyzn górnych podczas sięgania w pozycji stojącej: im wyżej zawieszamy półki lub szafki tym mniejsza powinna być ich głębokość. Biorąc pod uwagę utrudnione przez dolną zabudowę podejście do szafek górnych, najwygodniejsze jest zawieszenie ich ok. 150 cm od podłogi.

Architekt_radzi_jak_ustawić_sprzęt_AGD_w_kuchni_7.jpg  Architekt_radzi_jak_ustawić_sprzęt_AGD_w_kuchni_6.jpg
Fot. Studio Projektowe Art&Design Kinga Śliwa

Okap kuchenny na właściwym miejscu

Elementem, który komponuje się bezpośrednio z górną zabudową szafek i płytą kuchenną jest okap. Oprócz swej podstawowej funkcji, jaką jest wentylacja oraz pochłanianie oparów i zapachów, może on podkreślać charakter kuchni. Bogata oferta pozwala dokonać wyboru urządzenia dopasowanego do stylistyki wnętrza. W zależności od indywidualnych upodobań możemy zastosować okap o formie nowoczesnej ze stali nierdzewnej i szkła, miedzi lub z obudową w kolorze białym, bądź neutralnym, przeznaczony do samodzielnego malowania.
 
Odpowiednia wysokość zainstalowania okapu nad płytą grzejną warunkuje jego skuteczne funkcjonowanie. Nad kuchenką elektryczną należy zachować odległość ok. 65 cm, natomiast nad palnikami gazowymi wysokość należy zwiększyć do 75 cm licząc od płaszczyzny blatu.

Architekt_radzi_jak_ustawić_sprzęt_AGD_w_kuchni_8.jpg
Fot. Studio Projektowe Art&Design Kinga Śliwa

W niewielkich pomieszczeniach kuchennych najbardziej funkcjonalne są okapy podszafkowe montowane nad płytą grzejną, a jednocześnie pod wiszącą szafką. Rozwiązanie to pozwala zagospodarować przestrzeń nad wyciągiem, gdzie może znaleźć swoje miejsce wiele potrzebnych w kuchni drobiazgów.

Przed ostateczną decyzją o zamontowaniu w kuchni konkretnego modelu okapu należy zwrócić uwagę na jego wielkość i wydajność. Wymiar tego urządzenia powinien być dostosowany do wielkości płyty grzejnej i mieścić się w jej zarysie lub większy o ok. 10-15 cm z każdej strony, jeżeli pozwalają na to warunki przestrzenne.

Przechowywanie produktów spożywczych – usytuowanie lodówki

Jednym z istotnych elementów wpływających na ocenę funkcjonalności lodówki, niezależnie od tego, czy stanowi ona sprzęt wolnostojący, czy przeznaczony do zabudowy, jest możliwość prawo- lub lewostronnego montażu drzwi. Swoboda taka pozwala dostosować otwieranie do konkretnego układu kuchni w trosce o wygodę podczas prac związanych z przygotowaniem posiłków.

Przy rozwiązaniu kuchni ze sprzętem do zabudowy, lodówkę warto umiejscowić obok szafki o takiej samej wysokości. W szafce tej można zamontować specjalny system koszy, wysuwany wraz z frontem drzwiowym, popularnie określany jako cargo. Łatwy dostęp do produktów, zarówno przechowywanych w warunkach chłodniczych, jak i w temperaturze pokojowej, znacznie usprawnia prace kuchenne. W małych kuchniach wskazane jest umieszczenie lodówki pod blatem w celu wygospodarowania odpowiedniej płaszczyzny roboczej.


arch. wnętrz Kinga Śliwa

Studio Projektowe Art&Design Kinga Śliwa
www.kingasliwa.pl

 
    • 5
    • 1

    Grzegorz

    Witam,nokap podszawkowy, montowany w dnie szafki jest rozwiązaniem niezbyt trafnym i jego skuteczność jest bardzo uzależniona od wydajności i przede wszystkim możliwości podłączeniowych. Okap podszafkowy jest najbardziej sprzedającym sie okapem w Polsce i w wiekszości przypadków jest on źle dobrany i żle podłączony co powoduje że powraca opinia z przed lat \" okap jest nie potrzebny bo hałasuje i nie działa\" a to jest nie prawda nJeżeli ktoś ma pytania to służę pomocą Grzegorz Hincka Falmec Polska 512 943 716

    • 5
    • 0

    Krzy.f

    Dużo konkretów :)

Czytaj również 

Inspiracje